#50books Ben jij een passieve of een actieve lezer?

Tijdens mijn studie had ik bij het leren altijd een notitieblok en pen op tafel liggen. Ik schreef de belangrijkste informatie op en daarin kon ik dan naar hartenlust zinnen arceren, pijltjes trekken, doorhalen, tekst toevoegen. Schrijven in een boek deed ik nooit en heb ik tot de dag van vandaag niet gedaan.

Ik kan het niet, het staat me letterlijk tegen. Ik zou voor mijn gevoel het boek vernielen en mocht ik toch notities willen maken, dan zou ik dat zo netjes willen doen dat ‘spontaan aantekeningen maken’ er niet in zit. Wanneer ik fictie lees, heb ik meestal geen behoefte om aantekeningen te maken. Het zou me veel te veel uit de flow van het lezen halen en vaak zijn er in fictieboeken te weinig zaken die ik zou willen becommentariëren of vastleggen. Natuurlijk vind ik wel eens echte pareltjes van zinnen. Daarvan maak ik dan een foto met mijn iPhone, met de intentie om de zin of mooie alinea te bewaren om het nog eens te kunnen herlezen. In de praktijk verdwijnen deze kiekjes in de stortvloed van digitale foto’s die ik wekelijks produceer. Een handig systeem om juist deze foto’s bij elkaar te bewaren zou geen slecht idee zijn.

notitie_vertaler
In 1956 maakte deze vertaler zijn aantekeningen in dit boek.

Spoorzoeken
Ondanks dat ik zelf geen sporen in de door mij gelezen boeken achterlaat, vind ik het wel heel tof om de aanwezigheid van andere lezers te ontdekken in een boek. Zo heb ik eens uit een meeneembieb in een koffiezaak in Amersfoort een boek gevonden met daarin de notities van de vertaler. Inclusief prijsopgave op de titelpagina. En ook in de boeken die ik vind in de Little Free Library bij mij in de wijk, staan regelmatig aantekeningen. Ik vind dat soort vondsten geweldig: het geeft het boek een extra dimensie. Iemand heeft het al gelezen en vond er iets van. Welke delen vond mijn voorganger interessant, waar plaatste hij of zij vraagtekens bij en waar was hij of zij het helemaal niet eens met de auteur? Zo’n extra laagje in het boek kan het lezen ervan nog interessanter maken.

notitie_great_expectations
‘Wat je ook verwacht je eindigt in ’t graf bij de kerk’

Schrijven in ebooks
Ik zou aantekeningen kunnen maken, zónder het boek ‘te beschadigen’. Op digitaal gebied zijn er meerdere mogelijkheden om de marge van een boek te benutten én te delen met medelezers. Dan kun je bijvoorbeeld gemakkelijk samen de stof voor een tentamen te leren, discussies voeren over een boek of als auteur feedback vragen van lezers. Openmargin was zo’n initiatief, van Nederlandse bodem. Er was een app om ebooks in te lezen en een website waar je je profiel kon beheren. Het mooiste vond ik de grafische weergave van de notities gemaakt in ebooks in Openmargin: die werden bij een boek met gekleurde streepjes op een balk aangegeven. Daardoor kon je in één oogopslag zien hoeveel aantekeningen een boek bevatte en welke deel van het boek veelbesproken was. Helaas zie ik dat de website al een tijdje stil staat. Ik weet dat Kobo en Kindle hun lezers nog wel de mogelijkheid bieden om aantekeningen in ebooks te maken.

openmargin
De visuele weergave van de notities in de marge van een ebook in Openmargin.

Notities maken in een ebook zou ik prima kunnen. Het ebook gaat dan niet ‘stuk’. Maar hoe gemakkelijk je het mij ook maakt, ik zal mijn digitale aantekeningen niet snel delen. Lezen is voor mij iets intiems, iets heel persoonlijks: er ontstaat een nieuwe wereld in mijn hoofd, ik ervaar emoties, krijg bepaalde gedachten, vorm een mening. Veel daarvan hoeft zeker niet per se geheim te blijven, maar ik hoef het ook niet per se te delen. Alhoewel ik me realiseer dat het praten over boeken je nóg meer kan leren: hoe je anders kunt kijken en hoe een ander kijkt.

Actiever lezen?
Zou ik een iets actievere lezer willen worden? Ik las afgelopen week ‘Waar ik over praat als ik over hardlopen praat’ van Haruki Murakami uit. Ik vond verschillende mooie zinnen en interessante passages die ik graag wilde bewaren. Aantekeningen maken in de kantlijn ging niet: het was een boek van de bieb. Tijdens het lezen vergat ik de zinnen en passages vast te leggen en nu het boek ingeleverd is, vind ik dat toch wel erg jammer. Tegelijkertijd vraag ik me af: hoe vaak zou ik mijn aantekeningen herlezen? Zou een boek beter blijven hangen als ik tijdens het lezen een meer actieve rol aanneem? Tijd om de proef op de som te nemen of zal ik toch maar ‘gewoon’ lekker blijven lezen zonder pen en iPhone in de aanslag?

Dit is een blogpost naar aanleiding van de #50books-vragenreeks van Peter Pellenaars. Elke week op zondag post hij een nieuwe boekvraag die door iedereen vrij mag worden ingevuld. Alles is toegestaan. Een foto, een recensie, een persoonlijke herinnering, enzovoorts. Dit is het antwoord op de derde vraag van 2015. Vraag twee vind ik erg moeilijk, voor de beantwoording daarvan neem ik nog wat meer tijd.

Foto: “Vinci – Hammer 2A m” by Leonardo da Vinci (1452-1519). Licensed under Public Domain via Wikimedia Commons.

Advertenties

Een gedachte over “#50books Ben jij een passieve of een actieve lezer?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s